Een open haard is sfeervol, maar niet altijd even efficiënt. Een groot deel van de warmte verdwijnt via de schoorsteen naar buiten. Met een paar slimme keuzes haal je meer warmte uit hetzelfde hout. Twee onderdelen spelen daarbij een hoofdrol: het rooster onder het vuur en de haardplaat achter het vuur. In dit artikel lees je hoe ze samenwerken.
Wat is een haardplaat?
Een haardplaat is een zware plaat, meestal van gietijzer, die tegen de achterwand van de open haard staat. Vroeger was zo’n plaat in vrijwel elke haard te vinden, vaak rijk versierd met wapens, taferelen of jaartallen. Tegenwoordig zie je ze minder, maar de functie is nog steeds even nuttig. De plaat beschermt de achterwand van de haard tegen de directe hitte van het vuur en kaatst warmte terug de kamer in.
Hoe een haardplaat warmte afgeeft
Gietijzer neemt warmte op en geeft die langzaam weer af. Tijdens het stoken wordt de plaat heet en straalt hij warmte naar voren, de kamer in. Na het doven van het vuur blijft de plaat nog een tijd warm en geeft hij die opgeslagen warmte geleidelijk af. Zonder plaat gaat veel van die warmte in de stenen van de achterwand verloren, of verdwijnt hij de schoorsteen in.
De rol van het rooster
Een rooster tilt het hout op en zorgt voor luchttoevoer van onderen. Daardoor brandt het vuur feller en gelijkmatiger. Een fel vuur geeft meer stralingswarmte af dan een smeulend vuur. Het rooster bepaalt bovendien waar het vuur ligt. Een goed passend rooster staat midden in de haard, op een vaste afstand van de achterwand. Daardoor wordt de haardplaat gelijkmatig verwarmd en kan hij zijn werk goed doen.
De juiste afstand tussen rooster en plaat
Staat het rooster helemaal tegen de haardplaat aan, dan wordt de plaat plaatselijk extreem heet. Dat kan op den duur vervormingen of scheuren veroorzaken, vooral bij oude platen. Staat het rooster te ver naar voren, dan bereikt de warmte de plaat nauwelijks en ligt het vuur te dicht bij de kamer, met kans op rook. Een paar centimeter ruimte tussen de achterkant van het rooster en de plaat werkt goed. Zo kan de lucht ook achter het vuur circuleren.
Heb je een haardplaat, meet dan bij het opmeten van je haard de diepte tot vóór de plaat, niet tot de achterwand. Vermeld bij je aanvraag dat er een plaat staat. Dan maken we het rooster op de juiste diepte.
Een schuine of gebogen achterwand
In veel klassieke haarden loopt de achterwand schuin naar voren of is hij licht gebogen. Dat is geen toeval: zo’n vorm kaatst de warmte de kamer in. Een haardplaat volgt die vorm vaak, of staat licht schuin tegen de wand. Bij zo’n haard is een rooster dat de vorm van de haard volgt, bijvoorbeeld taps toelopend, extra belangrijk. Dan ligt het vuur overal op een gelijke afstand van de wanden.
Meer warmte, minder hout
Met een rooster dat precies past en een haardplaat achter het vuur haal je merkbaar meer warmte uit je hout. Combineer dat met goed gedroogd hout en een gesloten schoorsteenklep zodra het vuur uit is, en je haard wordt een stuk zuiniger. Je stookt minder, en het blijft langer behaaglijk in de kamer.
Een oude haardplaat hergebruiken
Heb je bij de verbouwing een oude haardplaat gevonden, of staat er een in de schuur? Vaak kun je die prima hergebruiken. Borstel roest en vuil eraf met een staalborstel en behandel de plaat met kachelpasta of een hittebestendige zwarte coating. Controleer wel of de plaat geen scheuren heeft. Een gescheurde plaat kan bij verhitting verder openbreken.
Let op bij het plaatsen
Een gietijzeren haardplaat is zwaar. Zet hem stevig neer, zodat hij niet naar voren kan vallen. Veel platen hebben aan de achterkant voetjes of worden met beugels aan de achterwand bevestigd. Laat bij twijfel een vakman kijken.
Haardplaat en rooster in één stijl
Een haardplaat en een rooster staan altijd samen in beeld. Het is daarom mooi als ze bij elkaar passen. Bij een rijk versierde oude plaat past een rooster met wat karakter, zoals de SR01 met zwanenhals. Bij een eenvoudige, strakke plaat of een moderne haard is de SR02 met spijlen en reling vaak de rustigste keuze. Beide roosters zijn zwart, net als de meeste gietijzeren platen, waardoor ze samen één geheel vormen.
Een rooster dat bij je haard en plaat past
Bij onze open haard roosters op maat kies je de SR01 met zwanenhals of de SR02 met spijlen en reling. Vul de maten van je haard in, inclusief de diepte tot de haardplaat, en vraag vrijblijvend een offerte aan. Zo krijg je een rooster dat precies tussen de zijwanden en vóór de plaat past.
Op maat gemaakt in onze werkplaats
Een open haard rooster dat precies in jouw haard past
Kies het model SR01 (zwanenhals) of SR02 (spijlen met reling), geef de maten van je haard door en vraag direct een offerte aan. Een aslade op maat zit er standaard bij.
- ✓Gemaakt op de maat van jouw haard, ook taps toelopend
- ✓Twee modellen: SR01 en SR02
- ✓Standaard met aslade op maat
- ✓Vrijblijvende offerte, zonder verplichtingen
Bekijk de open haard roosters en vraag een offerte aan →
Liever even overleggen? Bel 036 84 54 240 en vraag naar Cor.
Lees ook